MANİLER
1 - KIBRISCIK MANİLERİ (İLK HALİ)

Sayfada daha önce yayımlanan, aktaranların söylediği hâliyle maniler.

Davar saldım yolaktan
Kurban kestim oğlaktan
Şu Belen'in kızları
Mendil sallar konaktan

Şu dağı delmez misin
Halimi bilmez misin
Uzaktan sevmek olmaz
Yanıma gelmez misin

Gidiyorum yoluma
Bir kuş kondu dalıma
Ben kuşunan eğlenmem
Yarim gelsin yanıma

Tarlanın tezeklisi
Mendilin ipeklisi
Pek hoşuma gidiyor
Oğlanın pürçeklisi

Ak deve tuzdan gelir
Yükü Kıbrızdan gelir
Bir yiğit hastalanmış
İlacı kızdan gelir

İncecik belleri
Kınalanmış elleri
Sekerek geliyor
Kıbrıscık güzelleri

Dağlarda gazel oldum
Okudum yazar oldum
Yarimden ayrılalı
Gurudum gazel oldum

Arabam taşa geldi
Aşıklık başa geldi
Ben aşıklık çekerken
Komşulara şaka geldi

Şu dağların varını
Kürüsünler karını
Gözüm yaşı dinmiyor
Göndersinler yarimi

Mani benim ezberim
Kan ağlıyor gözlerim
Yar ben senin yolunu
Ölene dek gözlerim

Asmalarda üzüm var
Al şalvarda gözüm var
Kaçma yarim benden
Sana bir çift sözüm var

Mani deyim ne deyim
Hangi yola gideyim
İki yoldan bir yol ver
Umudumu keseyim

Dağlarda çamlar uluşur
Ay buluta kavuşur
Dönen ay bayram ayı
Hep hasretler kavuşur

Ayna koydum çayıra
Şavkı vurdu bayıra
Ben yarimden ayrılmam
Meğer mevla ayıra

Kaya kayaya karşı
Kayanın ardı çarşı
Tomurcuk gül olsam
Açılsam yare karşı

Şu camı açsana
Fındık fıstık atsana
Fındık fıstık istemem
Nişan yüzük taksana

Kıbrıscık dedikleri
Pirinçtir yedikleri
Pek hoşuma gidiyor
La gacım dedikleri

Ak buğday özüyüne
Kim görmüş gözüyünen
Yarim benden döner mi
Ellerin sözüyünen

Al sandık yeşil sandık
Dipten doruğa yandık
Eğildik meyil verdik
Seni bir adam sandık

Kara çorap dize kadar
Yarış gel bize kadar
Elimizden ne gelir
Sabredelim güze kadar

Karşıda durma oğlan
Bıyığın burma oğlan
Beni sana vermezler
Boşuna yorulma oğlan

Gece geçtim duydun mu
Sevdiğim uyudun mu
Bu gün akşam varacam
Ellere duyurdun mu

Burgazın yazıları
Meleşir kuzuları
Alnıma yazılmış
Bu kara yazıları

Örüğü silkme yarim
Dibine dökme yarim
Er geç senin olacam
Gasavet çekme yarim

Havalıdır havalı
Çoban çalar kavalı
Çoban kızı görünce
Kostak güder davarı

Arpa ektim bitti mi
Yare mektup gitti mi
Sen orda ben burda
Canın rahat ettimi

Şu dağların mazısına
Gün tutmuş yazısına
Ne deyipte ağlayım
Alnımın yazısına

2 - KIBRISCIK MANİLERİ (DÜZENLENMİŞ HALİ)

Bazı dörtlükler 7'li hece ve a a x a uyak düzenine uymadığı için, aşağıda bu kurala uygun olarak düzenlenmiş hâlleri yer almaktadır.

Aşağıdaki maniler ilk kitap olarak Kıbrıscık Kaymakamlığı ve Belediye Başkanlığı tarafından hazırlanan ve bastırılan KIBRISCIK adlı kitaptan alınmıştır. Halk edebiyatımızın ve kültürümüzün değişmezi olan 7'li hece ve a a x a uyak kuralına uygun olarak tarafından gözden geçirilip, aktaranların sözlerine sadık kalınarak aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Nazmi Belen

Davar saldım yolaktan
Kurban kestim oğlaktan
Şu Belen'in kızları
Mendil sallar konaktan

Şu dağı delmez misin
Halimi bilmez misin
Uzaktan sevmek olmaz
Yanıma gelmez misin

Gidiyorum yoluma
Bir kuş kondu dalıma
Ben kuşunan eğlenmem
Yârim gelsin yanıma

Tarlanın tezeklisi
Mendilin ipeklisi
Pek hoşuma gidiyor
Oğlanın pürçeklisi

Ak deve tuzdan gelir
Yükü Gırbızdan gelir
Bir yiğit hastalanmış
İlâcı gızdan gelir

İnceciktir belleri
Kınalanmış elleri
Seke seke oynarlar
Kıbrıscık güzelleri

Dağlarda gazel oldum
Okudum yazar oldum
Ben yârdan ayrılalı
Gurudum gezer oldum

Arabam taşa geldi
Aşıklık başa geldi
Ben aşıklık çekerken
Komşuya şaka geldi

Şu dağların varını
Kürüsünler karını
Gözüm yaşı dinmiyor
Göndersinler yârimi

Mani benim ezberim
Kan ağlıyor gözlerim
Yâr ben senin yolunu
Ölene dek gözlerim

Asmalarda üzüm var
Al şalvarda gözüm var
Dur yârim kaçma benden
Sana bir çift sözüm var

Mani deyim ne deyim
Hangi yola gideyim
İki yoldan bir yol ver
Umudumu kesmeyim

Dağda çamlar uluşur
Ay buluta buluşur
Dönen ay bayram ayı
Hep hasretler gavuşur

Ayna koydum çayıra
Şavkı vurdu bayıra
Ben yârimden ayrılmam
Meğer mevlâ ayıra

Gaya gayaya karşı
Gayanın ardı çarşı
Tomurcuktan gül olsam
Açılsam yâre karşı

Yâr şu camı açsana
Fındık fıstık atsana
Ben onları istemem
Nişan yüzük taksana

Kıbrıscık dedikleri
Pirinçtir yedikleri
Pek hoşuma gidiyor
Lâ gacım dedikleri

Kır buğday özüyünen
Kim görmüş gözüyünen
Yârim benden döner mi
Ellerin sözüyünen

Al sandık yeşil sandık
Dipten doruğa yandık
Eğilip verdik meyil
Seni bir adam sandık

Kıl çorap dize kadar
Yarış gel bize kadar
Elimizden ne gelir
Sabredem güze kadar

Karşıda durma oğlan
Bıyığın burma oğlan
Beni sana vermezler
Kendini yorma oğlan

Gece geçtim duydun mu
Sevdiğim uyudun mu
Bu gün akşam varacam
Ellere duyurdun mu

Burgazın yazıları
Meleşir kuzuları
Utkumuza yazmışlar
Bu kara yazıları

Örüğü silkme yârim
Dibine dökme yârim
Er geç senin olacam
Gasavet çekme yârim

Havalıda havalı
Çoban çalar kavalı
Çoban kızı görünce
Gostak güder davarı

Arpa ektim bitti mi
Yâre mektup gitti mi
Sen orada ben burda
Canın rahat etti mi

Şu dağın mazısına
Gün doğmuş yazısına
Ne deyip de ağlayım
Alnımın yazısına.

3 - YAZICA MANİLERİ

Ellerinde güğümler.
Yüzlerinde zülüfler.
Pek çalımlı yürüyor,
Yazıcalı güzeller.

Cuma deresi taşlı.
Ördekler göver başlı.
Yazıcalı güzelin,
Gözleri kalem kaşlı.

Altın yüzük eline.
Gümüş kuşak beline.
Ne de güzel yakışmış,
Yazıcalı geline.

Dantel oya çeyizde.
Tatlı hayal dilinde.
Gelin alıcı geliyor,
Yazıca güzeline.

Çoban güder davarı.
Ayağında şalvarı.
Yazıca güzelleri,
Soğuk sunar ayranı.

Ahşap konak evleri.
Tatlı söyler dilleri.
Çoban durur ellere,
Yazıcanın beyleri.

Fırında pişer kürül.
Dereler gürül gürül.
Yazıcanın beyini,
Seversin Deli Gönül.

Kıbrıscık'ın havası.
Çorak olur tarlası.
Yazıca güzelinin,
Bir hoş olur edası.

Köroğlu'dur dağları.
Sorudak pınarları.
Yaylaya yolu düşen,
Soğuk içer suları.

Köroğlu'nun havası.
Sarıbasır yaylası.
Yazıcalı hocanın,
Hayır olur duası.

Deliysen peşinden koş.
Gönül bir alem mayhoş.
Yazıcanın güzeli,
Adın söyler bre sarhoş.

4 - HAVA EBENMİN TÜRKÜSÜ (POLATLI OVASI)

Ekin ektim tarlaya
Başak durdu buğdaya
Satı’m ala orağı
Biçip çekse harmana

Polatlı'nın ovası
Yüreğimin yarası
Gidenler hiç dönmüyor
Yadel oldu sılası

Bostanda gara gabak
Bozkırda ova çorak
İnce çarık ayakta
Satı’m yüreğim yolak

Polatlı'nın ovası
Yüreğimin yarası
Gidenlerden haber yok
Yadel gayrı sılası

Samanlıkta saman yok
Ciğerimde yangı çok
Satı’m gitti gurbete
Hâlim nedir soran yok

Polatlı'nın ovası
Yüreğimin yarası
Giden gitti gelmiyor
Karsak O’nun sılası

Ocakta guru kütük
Gözümün nuru sönük
Satı’m selam yollar da
Hasret ateşi körük

Polatlı'nın ovası
Yüreğimin yarası
Selamlar ısıtmıyor
Soğuk kaldı sılası.

5 - DELİNİN PİRİ

Köyde akıllı çoksa,
Saklanır gölge gibi.
Gülene deli derler,
Bilene “bizden biri”.

Aklı fazla olanlar,
Delidir köy yerinde.
Oysa ki yol bilenler,
Şahindir, her işinde.

Deli der akıllıya,
Akıllı der deliye.
Boş ver sen söyleyeni,
Gül geç elin sözüne.

Gevezeyi alem tanır,
Konuşanı alim sanır.
Yolunu kendin çizersen,
Sanma ki aklın karışır.

Her akıl yol göstermez,
Herkes önünü görmez.
Sen susarsan demlenir,
Ukala lafı bilmez.

Alem der farklı deli,
Yolun sonunda belli.
Kimi yok olur sessiz,
Bilim'in nesi gizli.

6 - KUTSALLAR ÜZERİNE MANİLER

Dalga dalga al bayrak.
Kutsalda sonsuz kaynak.
Kutlu olur bu toprak.
İmanla yaşat bunu.

Taşında tarih yazar.
Ezanla gönül coşar.
Efeler coşgu saçar.
Halkınla yaşat bunu.

Bir elde kılıç tutar.
Dilinden dua çıkar.
Bu vatan cennet kılar.
Yiğitler yaşat bunu.

Görür de gözler bizim.
Duyar da kulak bizim.
Yürek de inan bizim.
İnsanla yaşat bunu.

Söylenen sözler bizim.
Yakılan közler bizim.
Tutuşan özler bizim.
Canlarla yaşat bunu.

Yolumuz uzun olur.
Yürekler dolsun gurur.
Sevdalar sonsuz durur.
Dostlarla yaşa bunu.

Göklerde kartal uçar.
Kalplere umut saçar.
Yiğitten zalim korkar.
Seymenle yaşat bunu.

Geceye doğsun ışık.
Yankı olsun her çığlık.
Yürekten iste artık.
Kendinle yaşat bunu.

Toprakla can buluruz.
Birlikte yol oluruz.
Hak yolda bir oluruz.
Yaren'le yaşat bunu.

Yüce de dağlar bizim.
Çukurda ova bizim.
Ormanda ağaç bizim.
Milletle yaşat bunu.

Rüzgâr eser serinden.
Ses verir yer derinden.
Toprak ana evinden.
Esenle yaşat bunu.

Denizler mavi bakar.
Ufuktan güneş doğar.
Her kalpte Ata'm yatar.
Ulusça yaşat bunu.

Irmakta balık oynar.
Derede çeltik kaynar.
Yiyenin karnı doyar.
İnsanla yaşat bunu.

Dağında karı ezel.
Çiçeğin rengi özel.
Bayrağım gökte güzel.
Kalbinde yaşat bunu.

Yürüyen izler bizim.
Bilinmez gizler bizim.
Acıyan dizler bizim.
Yoldaşla yaşat bunu.

Yükselir sesler bizim.
Güçlenir eller bizim.
Dinlenir diller bizim.
Birlikle yaşat bunu.

Ağlayan gözler bizim.
Duygulu sözler bizim.
Sevdalı sazlar bizim.
Yürekte yaşat bunu.

Dalga dalga al bayrak.
Bulunur sonsuz kaynak.
Kutlolsun sana toprak.
Ufkunda yaşat bunu.